22Αύγουστος2019

Πράσινο «διαβατήριο» στα νέα κτίρια

Κτίρια που θα καταναλώνουν μέχρι και 50% λιγότερη ενέργεια για θέρμανση, θα αρχίσουν σιγά σιγά να κάνουν την εμφάνισή τους στην κτηματαγορά το 2009. Έπειτα από πολυετείς καθυστερήσεις και αφού η Ελλάδα καταδικάστηκε τον Ιανουάριο του 2008 από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, η χώρα μας ενσωματώνει επιτέλους στο εθνικό δίκαιο την οδηγία του 2002 για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων. 

Το σχέδιο νόμου του υπουργείου Ανάπτυξης κατατίθεται τις επόμενες εβδομάδες στη Βουλή. Αυτό σημαίνει ότι μόλις ολοκληρωθεί και το θεσμικό πλαίσιο για την ενεργειακή επιθεώρηση των κτιρίων, εντός του 2009 θα αρχίσει να εφαρμόζεται σε παλαιές και καινούργιες οικοδομές σειρά μέτρων εξοικονόμησης ενέργειας (εφόσον η οδηγία εφαρμοστεί και δεν μείνει στα χαρτιά όπως η προηγούμενη του 1993).

Εκτιμάται ότι μια μέση πολυκατοικία 14 διαμερισμάτων που δαπανά για θέρμανση 5 τόνους πετρέλαιο τον χρόνο, με τα κατάλληλα μέτρα θερμομόνωσης μπορεί να μειώσει την κατανάλωσή της σε 2,5 τόνους. Δηλαδή, με τις τρέχουσες τιμές πετρελαίου θέρμανσης, αντί για 4.000-4.500 ευρώ που πλήρωσαν φέτος οι κάτοικοί της, θα μπορούσαν να πληρώσουν 2.000-2.500 ευρώ.

Το κόστος των υποχρεωτικών παρεμβάσεων που θα απαιτηθεί να γίνουν σε καινούργια και παλαιά κτίρια, σύμφωνα με τους εδικούς, δεν θα είναι μεγάλο. Με πρόχειρους υπολογισμούς και δεδομένου ότι οι ελάχιστες υποχρεώσεις που θα απορρέουν από τον νόμο αφορούν βελτίωση στη θερμομόνωση και τους λέβητες, το κόστος κατασκευής ενός καινούργιου κτιρίου θα επιβαρύνεται κατά 4%-5% και η απόσβεση θα γίνεται σε διάστημα 6-7 ετών.

Καινούργια και παλαιά κτίρια άνω των 1.000 τ.μ.

Σύμφωνα με την οδηγία που αποσκοπεί στην αντιμετώπιση των κλιματικών αλλαγών (ο κτιριακός τομέας ευθύνεται για το 40% των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα), όλα τα καινούργια ακίνητα και όλα τα παλαιά 1.000 τ.μ. και άνω που ανακαινίζονται, προκειμένου να πωληθούν και να ενοικιαστούν πρέπει να έχουν εφοδιαστεί με το λεγόμενο Ενεργειακό Πιστοποιητικό.

Το Πιστοποιητικό θα βεβαιώνει ότι ο ιδιοκτήτης ή ο κατασκευαστής ενός ακινήτου έχει λάβει μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας, θα έχει διάρκεια 10 ετών και χωρίς αυτό δεν θα είναι εφικτή αγοραπωλησία ή ενοικίαση ακινήτου. Για την έκδοσή του, πρέπει ο ενδιαφερόμενος να προσκομίσει στην Πολεοδομία ενεργειακή μελέτη, η οποία θα περιγράφει τα υλικά, τις παρεμβάσεις και τα είδη των εγκαταστάσεων που χρησιμοποίησε. Το πιστοποιητικό που θα χορηγείται θα είναι για τον κτιριακό τομέα ό,τι και η ενεργειακή κατάταξη των λευκών συσκευών, αφού θα κλιμακώνεται (από την κλάση Α έως και την G) ανάλογα με το μέγεθος των παρεμβάσεων. Όσο υψηλότερη είναι η ενεργειακή κατάταξη, τόσο υψηλότερη αξία θα έχει το ακίνητο, κάτι που θα φέρει ανατροπές και στο real estate όπως συνέβη αλλού (Αυστρία, Βέλγιο, Δανία).

Όσο για το κόστος έκδοσης του Πιστοποιητικού, η εμπειρία των χωρών που εφαρμόζουν την οδηγία, δείχνει ότι δεν υπερβαίνει τα 300-400 ευρώ.

Τα είδη των υλικών και των παρεμβάσεων

Η εμπειρία από το εξωτερικό (Δανία, Αυστρία, Γερμανία, Ισπανία, Πορτογαλία κ.ά.) έδειξε ότι οι κατασκευαστές είχαν ένα πολύ σημαντικό κίνητρο να εφαρμόσουν την οδηγία- ώστε οι νέες οικοδομές να είναι σωστά μονωμένες- και να ενσωματώσουν δομικά υλικά, συστήματα και τεχνολογίες που μέχρι τότε χρησιμοποιούνταν μόνο προαιρετικά, εξαιτίας του ελαφρώς υψηλότερου κόστους. Είναι τα λεγόμενα ψυχρά υλικά που δεν απορροφούν ενέργεια (χρώματα, ειδικές πλάκες, κ.ά.), τα κουφώματα, τα διπλά τζάμια, τα συστήματα ψύξης- θέρμανσης- κλιματισμού με χαμηλές απώλειες ενέργειας, τα συστήματα φωτισμού υψηλής απόδοσης και οι αυτοματισμοί λειτουργίας (π.χ. αυτόματη διακοπή φωτισμού και θέρμανσης όταν δεν υπάρχει κίνηση στον χώρο, τα γνωστά ως Βuilding Μanagement Systems).

Στην Ισπανία, την Πορτογαλία, το Βέλγιο και αλλού, για να έχουν κίνητρα οι ενδιαφερόμενοι να μειώσουν σημαντικά την ενεργειακή σπατάλη των κτιρίων, δόθηκε σειρά φοροαπαλλαγών (μείωση του ΦΠΑ, πάγωμα ή και μείωση των αντικειμενικών αξιών), αλλά και τραπεζικά δάνεια για ενεργειακές παρεμβάσεις στο κτίριο κ.ά. Σκέψεις για να δοθούν ανάλογα κίνητρα γίνονται και στην Ελλάδα.

Ξοδεύουμε περισσότερα για θέρμανση από όσα οι Γερμανοί!

Πρόσφατα στοιχεία της Εurostat δείχνουν ότι ένα ελληνικό νοικοκυριό καταναλώνει ετησίως για θέρμανση, κλιματισμό και ζεστό νερό ενέργεια ίση με 61 GJ (γιγατζάουλ). Σύμφωνα με τον καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών Μάνθο Σανταμούρη, «η ποσότητα αυτή ξεπερνά την αντίστοιχη στο Βέλγιο και την Τσεχία και είναι σχεδόν ίση με αυτήν της Ολλανδίας, παρ΄ ότι οι χώρες αυτές έχουν βαρύτερο χειμώνα. Επίσης είναι σχεδόν 30% υψηλότερη από αυτήν που καταναλώνει η μεσογειακή Ισπανία και περίπου διπλάσια από εκείνη της Πορτογαλίας. Να σημειωθεί ότι 59% του συνολικού ενεργειακού φορτίου στην Ελλάδα δαπανάται για τη θέρμανση των χώρων, όταν σε άλλες χώρες τα ποσοστά είναι πολύ χαμηλότερα».

Τα ελληνικά κτίρια δεν είναι μόνο σπάταλα, είναι και «βρώμικα». Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος υπολόγισε ότι κάθε χρόνο στην Ελλάδα, λόγω της ανεξήγητα υψηλής κατανάλωσης καυσίμων, από κάθε τετραγωνικό μέτρο δομημένης επιφάνειας παράγονται 12-13 τόνοι διοξειδίου του άνθρακα, του πιο σημαντικού από τα αέρια που ευθύνονται για το φαινόμενο του θερμοκηπίου και τις κλιματικές αλλαγές. Οι «επιδόσεις» αυτές είναι υψηλότερες από αυτές όλων των άλλων μεσογειακών χωρών αλλά και πολλών βορειότερων, όπως η Νορβηγία, η Γερμανία, η Αυστρία και η Βρετανία!

Πάντως όσο καθυστερεί η λήψη μέτρων για την εξοικονόμηση ενέργειας στον κτιριακό τομέα, το κόστος για τη χώρα μας είναι ανυπολόγιστο. Το 2005 σε μελέτη που έκανε το Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΚΑΠΕ) υπολόγιζε ότι αν η Ελλάδα εφήρμοζε την οδηγία, θα εξοικονομούσε ετησίως περί τα 300 εκατ. ευρώ. Ειδική αναφορά υπήρχε για τα περίπου 200.000 κτίρια που στεγάζουν υπηρεσίες του ευρύτερου δημόσιου τομέα (υπουργεία, ΔΕΚΟ, ΟΤΑ κ.λπ.), όπου αν εφαρμοζόταν η οδηγία θα είχαμε εξοικονόμηση σχεδόν 100 εκατ. ευρώ, δηλαδή 30% του συνολικού οφέλους. Σημειωτέον ότι όταν δημοσιοποιήθηκε η μελέτη το 2005, οι τιμές του πετρελαίου ήταν 50- 60 δολάρια το βαρέλι. Αν μια παρόμοια μελέτη γινόταν σήμερα, με την τιμή του πετρελαίου στα 100 δολάρια/βαρέλι, θα κατέληγε σε οικονομικές απώλειες 500-600 εκατ. ευρώ...

TA NEA, Σάββατο 29-Μαρ-2008
Ρεπορτάζ: Γιώργος Φιντικάκης